Rheda-Wiedenbrück
Efficiënte lucht voor rioolwaterzuiveringsinstallaties
Als er vernieuwingen in rioolwaterzuiveringsinstallaties nodig zijn, dan zet het permanent verminderen van de limietwaarden van ammonium, nitraat en fosfaat de investeringbeslissingen doorgaans onder druk. Als het gaat om het budget, dan loont het om de energiezuinigheid in de plannen op te nemen met het oog op klimaatbescherming en de kosten. Aangezien de luchttoevoer van de beluchting vaak al goed is voor meer dan 70% van de operationele kosten op dit gebied, wordt het al snel duidelijk waarom efficiëntieverbeteringen vooral hier lonen en een ideaal investeringsrendement bieden. Dit is precies hoe de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Rheda-Wiedenbrück (326.000 inwonersequivalenten) haar planning heeft gemaakt. Hier wordt momenteel een volledig nieuw concept voor de AERZEN blowertechnologie getest, de AERsmart besturingscombinatie.
Het moderniseringswerk van de installatie begon in 2013. De burgers van de regio Rheda-Wiedenbrück en de grootste varkensslachterij van Duitsland zijn bij dit proces betrokken. Een doelstelling van het project was om de biologische zuivering efficiënter te voorzien van lucht, niet alleen door het vervangen van oude beluchtingselementen door nieuwe, maar ook door deze 30 cm dieper op de bodem van de beluchtingsbassins te installeren. “Voor het gezamenlijk oppervlak van de zes bassins konden we ons verwerkingsvolume verhogen met enkele honderden kubieke meters”, verklaart Rioolwatermanager Hendrik Wulfhorst. Een winst van 30 cm ruimte betekent echter een verhoging van de systeemdruk van 30 mbar, waarmee dus rekening moest worden gehouden tijdens het ontwerpen van de blowertechnologie.
Vóór de modernisering van de installatie werd de biologische zuivering voorzien van een teveel aan zuurstof in de bassins, in het bijzonder om veilig de fluctuaties in toevoerwaarden van de slachterij te dekken. Tenslotte was, samen met de opdracht van het verminderen van de bedrijfskosten en van de gekoppelde CO₂-emissie, een duidelijk doel van het project om in de toekomst de beluchting van de bassins aanzienlijk nauwer te doen aansluiten op de flucturende rioolwaterbelasting en het daaruit volgende zuurstofverbruik. Dit impliceerde in de eerste stap de behoeftengeoriënteerde snelheidscontrole van alle vier de bloweraggregaten gemaakt door AERZEN.
Intelligentere luchttoevoer
De waarden van het setpoint worden gegenereerd door de PLC (programmable logic controller, programmeerbare logische sturing) van de meetgegevens in het rioolwater, hoofdzakelijk in de vorm van ammonium- en nitraatconcentraties. Er is bovendien sprake van een intelligent besturingssysteem van de diafragmaregelkleppen. Deze sluiten traag wanneer de vereiste zuurstofverzadiging in het water van het overeenkomstige bassin bereikt is. Om te vermijden dat dit sluiten leidt tot een hogere druk, en dus ook een grotere weerstand, in de leiding, vermindert de PLC de doeldruk. “Anders zouden we energie vernietigen door de diafragmaregelkleppen, gezien de blowers bij een constant drukbeheer tegen het drukverlies moeten werken dat wordt veroorzaakt door de diafragmaregelkleppen. Met een glijdende drukcontrole beheren we dit proces nu aanzienlijk intelligenter en efficiënter”, verduidelijkt Markus Haverkamp, projectingenieur van het ondersteunende planningsbedrijf Aquaconsult. Voor de basisbelasting van de biologische zuivering, die alternerend een kringloop van beluchte en niet-beluchte bassins vormt met drie zuiveringsfases, koos het ingenieursbureau in Hannover dat verantwoordelijk was voor de planning en realisatie, onder andere een turboblower gemaakt door AERZEN.
Turbo blower for the base load
Het type AT150-0.8S G5 realiseert een aanzuigvolumestroom van 4.800 m³/h met een nominaal vermogen van de motor van 143 kW bij een inlaatdruk van 1 bar en een einddruk tot 1,8 bar. Voor Cord Utermann, Sales Engineer bij AERZEN, zijn turboblowers klassieke vertegenwoordigers van energetisch geoptimaliseerde machines voor de basisbelasting, die gedurende 24 uur permanent moeten draaien binnen de parameters voor nominale waarden, gezien ze dan het grootste economische rendement vertonen. “Zoals met bijna elke turbotechnologie zakt de energetische efficiëntie zodra de machines worden gebruikt in het bereik van gedeeltelijke belasting”, legt Utermann uit. Daarom moeten concepten ontwikkeld worden gericht op het energiezuinig zuiveren van vuilbelasting, waarbij tijdens de dag de belasting varieert van hoog naar laag. Voor een optimale energiezuinigheid in een rioolwaterzuiveringsinstallatie betekent deze benadering dat de luchtbehoefte die de basisbelasting overschrijdt, gedekt moet worden door machines zoals draaizuigerblowers en draaizuigercompressoren. Deze werken goed in hoge regelbereiken tussen 25 en 100% en hebben een goede efficiëntie, ook bij bedrijf met gedeeltelijke belasting. Daarom maken twee AERZEN aggregaten van het type Delta Hybrid (D 62 S) en één Delta Blower (GM 80 L) ook deel uit van het samengestelde systeem in de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Rheda-Wiedenbrück.
AERZEN heeft de AERsmart ontwikkeld zodat dit kwartet niet alleen de nodige zuurstofbehoefte dekt voor de beluchtingstanks met een veilig proces, maar ook het vereiste luchtvolume genereert in het samengesteld systeem, op de meest energie-efficiënte manier. Volgens Cord Utermann bestaat “de kunst van de besturingstechniek erin om overgangen tussen de overlappende gebieden zo geleidelijk mogelijk en zo energiezuinig mogelijk te maken voor elke belasting, d.w.z. om de verschillende machines in de combinatie altijd optimaal te laten werken”. Dit wordt volgens Markus Haverkamp bereikt door “elke belasting te laten overeenstemmen met de reële behoefte”. Dit “vereist altijd opwaartse en neerwaartse pieken”. Omdat er in de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Rheda-Wiedenbrück drie verschillende machines met uiteenlopende werkbereiken en -efficiënties worden gebruikt, moet hun werking zodanig gecoördineerd worden “dat het aantal omschakeloperaties zo laag mogelijk is. Omdat het permanente aan- en uitschakelen slijtage zou doen toenemen”, legt de projectingenieur van Aquaconsult uit. “Een efficiënte luchtdistributie tussen de beluchtingstanks (glijdend drukbeheer, indringen van belastingen zoals NH₄-N, hoeveelheid water, enz.) en een efficiënte machinekeuze zijn nodig voor een optimale totale efficiëntie. Dit wordt gerealiseerd door het nieuwe besturingssysteem van AERZEN”.
De zuurstofbehoefte in de drie zuiveringsfases is de basis voor de optimalisatie van het besturingssysteem met de AERsmart. De indexen worden verwerkt door de centrale PLC van de installatie en de resulterende doeldruk wordt overgedragen door de Profibus naar de blowerbesturing. AERsmart zorgt dan voor de optimale en energiebesparende gecombineerde werking van de vier aggregaten. “De hier gebruikte turboblower heeft bijvoorbeeld de hoogste efficiëntie bij een capaciteit van 83%”, vertelt Cord Utermann. Indien de luchtbehoefte deze waarde overschrijdt, kan het efficiënter zijn om de machine voor de basisbelasting volledig uit te schakelen en om de relatief lage luchtbehoefte te laten dekken door de twee Delta Hybrid machines. “Het kan onze bacteriën niet schelen waar de zuurstof vandaan komt”, grapt Hendrik Wulfhorst. Maar de bedrijfsleider van de rioolwaterzuiveringsinstallatie wijst erop dat de blowertechnologie is ontworpen met het oog op modernisering, zodat het rendement van de turboblower voldoende zou moeten zijn voor de ‘normale’ dagelijkse behoefte.
Als tussentijds resultaat zou de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Rheda-Wiedenbrück ongeveer 30% energie besparen in de biologische zuivering, met de energetisch geoptimaliseerde blowers en een relatief eenvoudige procescontrole die nauwer gekoppeld is aan de overheersende reële waarden. AERsmart levert verder 5 tot 8% meer energiebesparing dankzij de optimalisatie op blowerniveau. De praktijktest in de rioolwaterzuiveringsinstallatie zal aantonen hoeveel dit zal zijn bij een langere bedrijfsfase. Rheda-Wiedenbrück is de eerste rioolwaterinstallatie in Duitsland die de AERsmart in reële omstandigheden test. “We hebben de toepassing ter plaatse nodig gezien we alleen op locatie de complexe verbanden van een rioolwaterzuiveringsinstallatie kunnen onderkennen; dit kan niet gereproduceerd worden in een laboratorium. Dit is de reden waarom de intense samenwerking met onze klanten zo belangrijk is, gezien enkel deze werkwijze ons een goede toepassingsreferentie biedt voor toekomstgeoriënteerde ontwikkelingen”, vat Cord Utermann samen.